Electron Uygulamaları: İyi Bir Fikir mi, Yoksa Kaynak İsrafı mı?

Hadi açık konuşalım. Bir masaüstü uygulaması indirdiniz ve bir şeyler tuhaf geliyor. Her şey teknik olarak çalışıyor ama bir gariplik var. Yazılar küçük, pencere diğer uygulamalar gibi davranmıyor, RAM'i deli gibi yiyor. Tanıdık geliyor mu? Muhtemelen bir Electron uygulaması kurdunuz.

Electron Nedir, Neden Bu Kadar Popüler?

Electron, geliştiricilerin HTML, CSS ve JavaScript kullanarak masaüstü uygulamaları oluşturmasına olanak tanıyan bir framework. Pazarlama vaadi oldukça çekici: web geliştiricileriniz aynı kodla Windows, macOS ve Linux için uygulama geliştirebilsin. Her platform için ayrı kod yazmak zorunda kalmasınlar. Startup'lar ve kaynakları kısıtlı ekipler için ideal gibi görünüyor.

Ama işin görünmeyen yüzü var.

Trençkotlu Tarayıcı Sendromu

Bir geliştirici arkadaşın çok güzel bir benzetme yapması var: Electron uygulamaları, yerli yazılım numarası yapan trençkotlu web tarayıcıları. Hiç de haksız değil aslında. O parlak masaüstü kabuğunun altında tam bir Chromium tarayıcı çalışıyor. JavaScript motoru, render motoru, hepsi dahil.

Sonuç mu? Bir e-posta istemcisi, bir video oyunundan daha fazla RAM tüketiyor. Not alma uygulaması açılması üç saniye sürüyor. "Hafif" denilen bir araç, arka planda kripto madenciliği yapıyormuş gibi kaynak harcıyor.

Web Sürümü Daha İyi Olabiliyor

İşte beni gerçekten şaşırtan kısım: pek çok durumda bir uygulamanın web sürümü, Electron masaüstü versiyonundan daha iyi performans gösteriyor. Aynı kod tabanı, aynı özellikler ama bir şekilde tarayıcı versiyonu daha hızlı, daha duyarlı hissettiriyor.

Neden mi? Tarayıcılar onlarca yıldır optimizasyonla uğraşıyor. Browser üreticileri performans için birbirleriyle yarışıyor. İşletim sistemi güncellemeleriyle birlikte web render bileşenleri de kendiliğinden güncelleniyor. Ama Electron uygulamaları kendi Chromium paketlerini gönderiyorlar ve bu sürüm, geliştirici güncelleme kararı verene kadar donmuş kalıyor—tabi eğer hiç güncelleme yaparsa.

Bu sadece teorik bir endişe değil. Güvenlik araştırmacıları, Electron uygulamalarının bilinen açıklıkları içeren Chromium bileşenleriyle piyasaya sürüldüğü birçok örnek belgeledi. Şu an bu yazıyı okuduğunuz tarayıcı? Muhtemelen okumaya başladığınızdan bu yana üç kez kendini güncelledi. Masaüstündeki o Electron uygulaması mı? İki yıl öncesinden kalma kod çalıştırıyor olabilir.

Kullanılabilirlik Vergisi

Kullanıcı deneyiminden bahsedelim. native macOS veya Windows uygulaması kullandığınızda bazı davranışları bekliyorsunuz. Cmd+Scroll ile yazı boyutunu değiştirebileceğinizi, pencerelerin sorunsuzca yeniden boyutlandırılacağını, klavye kısayollarının diğer uygulamalarla tutarlı olacağını düşünüyorsunuz.

Electron uygulamaları bu beklentileri sıklıkla karşılayamıyor. Geliştiriciler önemsemiyorlar diye değil—pek çoğu önemsiyor—ama Electron, native davranışları taklit etmek için tasarlanmamış bir framework. Bir balığa ağaca tırmanmasını söyleyip neden yorulduğuna şaşırmak gibi bir şey.

Bir Electron uygulamasında yazıları okunabilir hale getirmek için ayarlar menüsünde saatler geçirdim, değişikliklerin işe yarayıp yaramadığını kontrol etmek için sürekli gidip geldim. Web'de Ctrl+ tuşlarına basmak yeterli. Ama görünüşe göre bazı masaüstü uygulamaları için bu kadarı bile çok ileri bir özellik.

WebViews: Kimsenin Mutlu Olmadığı Orta Yol

Peki alternatif ne? Bazı geliştiriciler WebViews'e yöneliyor—web içeriğini işletim sisteminin kendi render motorunu kullanarak görüntüleyen sistem seviyesinde bileşenler. Web motoru tüm uygulamalar arasında paylaşıldığı ve güvenlik güncellemeleri işletim sistemi üzerinden geldiği için Electron'dan daha verimli.

Ama WebViews'in de kendi sorunları var. Farklı işletim sistemleri farklı web motorları kullanıyor. Uygulamanız Windows'ta biraz farklı, macOS'ta biraz daha farklı görünebilir. "Bir kez yaz, her yerde çalıştır" vaadi çatlamaya başlıyor.

Dürüst olmak gerekirse, mükemmel bir çözüm yok. Native uygulamalar en iyi performansı ve kullanıcı deneyimini sunuyor ama her platform için ayrı kod yazmayı gerektiriyor. Electron, geliştirme kolaylığı sağlıyor ama kaynak tüketimi ve güvenlik açısından bedel ödetiyor. WebViews ise ikisi arasında garip bir uzlaşma sunuyor.

Sıra Sizde

Eğer masaüstü uygulaması geliştiriyorsanız, Electron'un doğru seçim olup olmadığını gerçekten değerlendirin. Kullanıcılarınızı düşünün. Sosyal medyada uygulamanız hakkında "trençkotlu web tarayıcısı" diyen bir geliştirici olabileceğini hesaba katın. "Benim makinede çalışıyor" sözü, kodunuzla birlikte tüm bir tarayıcı gönderdiğinizde bambaşka bir anlam kazanıyor.

Eğer kullanıcıysanız, o hantal Electron uygulamasından şikayet etmekte haklısınız. Frustrasyonunuz anlaşılır. Bellek vergisi, tutarsız arayüz, okunması güç yazılar—bunlar küçük şikayetler değil. İş akışınızı gerçekten etkileyen sorunlar ve çözülmeyi hak ediyorlar.

Sonuç olarak, hem geliştiricilere hem kullanıcılara saygı duyan araçlar inşa etmeliyiz. Bazen kolaylığı seçmek normal. Bazen işi doğru yapmak için ekstra emek vermek gerekiyor. Soru şu: Electron iyi mi kötü mü? Soru bu değil. Soru şu: yapmaya çalıştığınız şey için doğru seçim mi?

Trençkot benzetmesi çalışıyor çünkü özünde mesele taklit. Electron uygulamaları çoğu zaman oldukları şeyin dışında bir şey gibi görünmeye çalışıyor. Belki de taklidi bırakıp yazılımın ne olmak istediğini bilerek inşa edilmesinin zamanı gelmiştir.