.name'in Benzersiz Mimarisi Sessizce Ölüyor

İnternetin ilk günlerine dönüş yapsanız, alan adı sisteminin henüz tam olarak şekillenmediği o çılgın 2000'li yılları hatırlayacaksınız. ICANN yeni gTLD'leri art arda onaylıyor, kayıtçılar insanların dijital kimliklerini nasıl organize edebilecekleri konusunda deneyler yapıyordu. 2001'de piyasaya sürülen .name gTLD de bu cesur deneylerin başında geliyordu. Ancak çeyrek asırlık bir yaşamın ardından, Verisign .name'i özel kılan özelliğin desteğini sonlandırdığını açıkladı: üçüncü seviye alan adı kayıtları artık mümkün olmayacak.

Bu ne demek diye kafanız karışıyorsa, siz yalnız değilsiniz. İşte bu da .name'in neden emekli olduğunun bir kısmı zaten.

Kafa Karıştıran Mimariyi Anlamak

.name'i bu kadar alışılmadık kılan şey, çoğu TLD'nin yaptığından farklı bir şekilde çalışmasıydı. Diğer uzantılar ikinci seviye alan adları kaydettirirken, .name üç katlı bir sistem kullanıyordu. Kevin Murphy ismindeki birinin kevin.murphy.name almak istediğini düşünün. Kayıtçı önce murphy.name'i kaydediyor, sonra onun altında kevin'i üçüncü seviye alan adı olarak oluşturuyordu.

Bu sistem gerçekten garip durumlar yaratıyordu. Örneğin David Hedges ve Andrew Hedges adında iki kişi olsun. Her biri sırasıyla david.hedges.name ve andrew.hedges.name'e sahip olabilirdi, ama ikisi de hedges.name'in sahibi değildi. O alan ad kayıtçıya aitti. Bu tür mimarı tuhaflıklar, alan adı yöneticilerini gece uyku kaçırtan şeyler arasında.

İlk kayıtçı Global Name Registry (daha sonra Verisign tarafından satın alındı), bu sistemin aile merkezli kişiselleştirilmiş alan adlar arayan insanları çekeceğini düşünüyordu. Teoride güzeldi. Pratikte ise? Karışık, birden fazla kayıtçı arasında yönetilmesi zor, ve kayıtçı ekosistemi tarafından neredeyse hiç desteklenmeyen bir sistem.

Rakamlar Yalan Söylemiyor

Verisign'in ICANN tarafından kısa süre önce onaylanan Registry Services Evaluation Process (RSEP) başvurusuna göre, yazı hep duvarda yazılıydı. Aylık işlem raporları kabaca 96 bin .name alan adının yönetildiğini gösteriyor, ama bunların kaçının üçüncü seviye, kaçının standart ikinci seviye kayıt olduğu bilinmiyor. Kesin sayı ne olursa olsun, rakamlar yıllardır düşüş eğiliminde.

E-posta yönlendirme servisi de pek parlak durumda değil. Kişiselleştirilmiş firstname@lastname.name e-posta adresi vaat eden bu hizmet, 2001'de devrimci görünesiyse de, şimdi sektördeki terk edilmiş özelliklerin bir tanesi daha.

O Premium Alan Adlar Ne Olacak?

Milyonluk soru şu: Verisign tüm üçüncü seviye kayıtları sildiğinde, birden uygun hale gelen soyadları ne yapacak? Bunları genel drop listesine mi koyacak? Açık arttırma mı yapılacak? RSEP belgesi sessiz kalıyor, ve bu sessizlik söylüyor çok şey.

Soy adları ve aile adlarının soyağacı meraklıları, işletmeler ya da bireyler için gerçek bir değeri olabileceği düşünüldüğünde, Verisign'in burada saydam davranmamış olması rahatsız edici. Bunlar rastgele karakter kombinasyonları değil—potansiyel olarak değerli varlıklar ve net, yayımlanmış prosedürlerle ele alınması gerekiyor.

Bu Durum Alan Adı Sektörü Hakkında Ne Anlatıyor?

.name hikayesi, alan adı sektörünün neden yeniliğe direniş gösterdiğini mükemmel bir şekilde gösteren bir vaka. Erken internet günlerinden cesur bir fikir, akıllı teknik mimari desteğine rağmen, şu sebeplerden dolayı hayatta kalamadı:

• Kayıtçıların desteği minimum düzeydeydi. Kayıtçılar hizmeti sahiplenmeden, niş kalmaya devam etti.
• Kullanıcı eğitimi başarısız oldu. Çoğu insan üç katlı sistemi anlamadı.
• Kullanım alanları değişti. 2010'lere gelindiğinde insanlar Gmail, Outlook gibi e-posta sağlayıcılarına ve kişisel web sitelerine sahipti. Alan ad tabanlı e-posta yönlendirmesine gerek kalmadı.
• Bakım yükü arttı. Standart dışı bir sistemi desteklemek para kostar. Onu kapatmak tasarruf sağlar.

Bu teknoloji dünyasının sonsuz gerilimi: yenilik, ödeme vermeyebilecek fikirlere bahis tutmak demek. Oranlar tutmayınca, şirketler onları atıp, gerçekten işe yarayan şeylere odaklanır.

Şu Anki .name Kullanıcıları İçin Anlamı

Eğer hala üçüncü seviye .name alan adı ya da e-posta yönlendirme servisi kullanan az sayıda insandan birisiyseniz, hemen harekete geçmeniz gerek:

1. Göç planlaması yapın. Standart ikinci seviye alan adlara ya da alternatif platformlara geçişi başlatın.
2. E-posta yönlendirmesini güncelleyin. Daha güvenilir bir servise (kayıtçınız ya da e-posta sağlayıcısı) geçin.
3. Duyuruları takip edin. Verisign'in geçiş dönemini nasıl yönetecek bunu öğrenin.
4. Gerçekten neye ihtiyacınız olduğunu düşünün. Kişisel bir alan ad mı istiyorsunuz, aile ismini mi, yoksa sadece e-posta işlevselliği mi? Her kullanım durumu için şimdi daha iyi çözümler var.

Asıl Ders

.name'in kapatılması sadece bu bir TLD'yle ilgili değil. Alan adı ve hosting dünyasında, zeka kullanmaktan çok istikrarın önemli olduğunu hatırlatan bir işaret. Verisign pratik bir seçim yapıyor: karışık, az benimsenen bir hizmeti ortadan kaldır, kaynakları insanların gerçekten kullandığı ürünlere yönelt.

Bu yeniliğin başarısızlığı değil—yenilik düzgün işliyor. Her fikir ayakta kalmıyor, ve bu gayet normal. Önemli olan bundan ders çıkarmak.